Lelibel

Wat is NRV?

NRV (zie woordenboek onderaan de pagina) staat voor 'Natuurlijke Rauwe Voeding' en wordt soms ook wel BARF (zie woordenboek onderaan de pagina) genoemd ('Bones And Raw Food' of 'Biologically Appropriate Raw Food') en houdt een (zoals de naam al zegt) natuurlijk voedingspatroon in van zelf samen te stellen verse rauwe voeding voor honden, kitten en fretten. Het verschil tussen NRV en BARF is dat er bij NRV geen groenten/fruit/granen en onnatuurlijke supplementen worden gevoerd. Ook mag de voeding (mits het een gezond dier betreft) niet gemalen worden maar moet het uit zo'n groot mogelijke stukken bestaan.

Om tot een juiste samenstelling te komen wordt gebruik gemaakt van geschikte rauwe botten, spiervlees, organen, hart en aanvullingen zoals rauwe eieren. Sommige eigenaren kiezen ervoor (BARF) ook een kleine aanvulling groente/fruit/granen bij te voegen, uitgaande van de maaginhoud van de prooidieren van een fret. Dit wordt echt niet nodig geacht en dus afgeraden.

Hoeveel gram vlees eet een fret per dag?

Fretten eten gemiddeld ongeveer 2,5 muis per dag aan prooi. Op www.prooidier.nl staat onder voedingsrichtlijn een calculator om te berekenen hoeveel je fret eet a.d.h.v. zijn/haar lichaamsgewicht. Zo eet een moertje van 700 gram gemiddeld 50 gram per dag en een ram van 1400 gram gemiddeld 100 gram. In het resultaat staat tevens de verdeling spiervlees, bot, hart en organen de fret dan behoort te krijgen wanneer je zelf NRV samenstelt.

Prooidier, KVV of zelf NRV samenstellen?

Afhankelijk van wat je zelf prettig vindt kun je hier een keuze tussen maken. Wanneer het aankomt op wat het gezondst is voor je fretten zijn dat ongetwijfeld prooidieren. Echter vindt niet iedereen het prettig om te voeren en wanneer dat zo is kun je voor KVV kiezen (complete gemalen rauwvoeding uit de vriezer, zeer gemakkelijk in gebruik). Het zelf samenstellen van NRV is alleen raadzaam wanneer je ervaring hebt opgebouwd met het voeren van KVV en/of prooidieren of wanneer je al NRV samenstelt voor bijvoorbeeld je honden of katten.

Wanneer je voor KVV kiest doe je er goed aan toch af en toe prooidieren (bijvoorbeeld minimaal twee keer per week een muisje) te voeren voor het gebit van je fret. Wil je het toch pertinent niet en dreig je daarom voor brokken te kiezen? Doe dit niet, want volledig op KVV is nog altijd beter dan brokvoeding voor je fretten.

Prooidieren

Als we het hebben over volwassen prooidieren, dan hebben we het over complete volwaardige voeding. In principe zit er alles in wat een fret nodig heeft. Daarnaast poetsen de botten, veren en de vacht het gebit van de fret. Voor veel mensen die beginnen met rauw voeren aan hun carnivoor vinden het echter nog geen prettig idee om echte dieren te geven waarvan ze nog kunnen zien wat het is.

Welke prooidieren zijn geschikt?

Om tot een goed en natuurlijk voedingspatroon te komen is het van belang dat verschillende soorten prooi afdoende afgewisseld worden. Het voedingspatroon van de fret kan afgeleid worden aan die van de bunzing, aangezien zij hetzelfde maagdarmkanaal hebben. Geschikte prooidieren zijn o.a.:

muizen
tamme ratten
gerbil's / woestijnratten
veeltepelmuizen
cavia's
hamsters
kwartels
duiven
konijnen
kippen
fazanten
hazen
ganzen

Eendagskuikens zijn niet geschikt als volledige voeding, maar zijn wel 1 à 2 keer wekelijks voerbaar als tussendoortje/snack. Eendagskuikens zijn nog niet volgroeid en bevatten hierdoor nog maar weinig voedingsstoffen. Overigens hebben bij andere prooidieren ook volwassen dieren de absolute voorkeur vanwege dezelfde reden.

Waar vind ik ze?

Deze zijn te vinden bij verschillende NRV / BARF aanbieders (veelal ook reptielen winkels). Ook zijn ze te vinden bij reptielen- of roofvogelliefhebbers die zelf voederdieren fokken of fokkers van knaagdieren die met regelmaat overschot kwijt willen (en geen problemen hebben met het feit dat het voederdieren worden uiteraard). Dan kun je ook nog terecht bij muskusrattenbestrijders, duivenmelkers die met overschot zitten of natuurlijk jagers. Fretteurs vangen zo ook zelf hun konijnen. Wat ik eigenaren ook veelal zie doen is overschot aan konijnen en cavia's bij dierenwinkels afnemen die zij niet meer kunnen verkopen als huisdier. Ook zijn er fretten eigenaren die veelal muizen, ratten, cavia's of hamsters zelf fokken en overige prooi aanvullend haalt. Via de reguliere weg (leveranciers) kunnen prooidieren behoorlijk prijzig zijn, maar als je het goed aanpakt krijg je de prooidieren vaak gratis of voor een klein prijsje mee. Soms levend, soms ingevroren, dat hangt af van de leverancier. Echter als je daar om vraagt, dood de leverancier ze doorgaans wel voor de afnemer.

Hoe te voeren/bereiden/slachten?

Prooidieren worden uiteraard dood gevoerd. Fretten zijn geen dieren die met hun prooi spelen zoals katten maar zonder ervaring zijn niet altijd even rap.

Zolang het niet te warm is, kun je een prooi rustig wat langer dan een dag laten liggen. Met name bij fretten die buiten gehuisvest zijn is (in de koelere maanden) twee of drie dagen eerder regel dan uitzondering. Vergeet niet dat een fret net als een bunzing een opportunist is met een sterke maag. Ze zijn er op gebouwd om ook dieren die al even dood zijn probleemloos te kunnen eten.
Als het echter warm is, geef dan kleinere porties of kleinere (liever niet jongere) prooidieren die binnen een dag op zijn. Geef bij hogere temperaturen bij voorkeur 's avonds rond de schemer de nieuwe prooi voor de komende 24 uur. Zodoende kunnen er 's nachts geen vliegen op komen, ontwikkelen er zich ook nog geen vliegeneitjes en blijft het vlees langer vers. Probeer daarnaast vliegen zoveel mogelijk te weren.

Het slachten is deels wennen, deels ook je eigen instelling die je hebt meegekregen of aangemeten. Op zich kun je grotere prooien ook in zijn geheel voeren. Maar de meeste fretten zullen het maagdarmkanaal toch laten liggen van de konijnen, cavia's en muskusratten. Sommigen leggen het netjes in de poepbak, anderen zoeken er een ander hoekje in de kooi voor. Blijft natuurlijk wel een feit dat dit meer ruikt dan de prooidieren op zich. Dus indien mogelijk verdient het de voorkeur om bij deze grote prooien het maagdarmkanaal te verwijderen alvorens de prooi aan de fretten te voeren.

Doorgaans worden prooidieren gedood door de nek te breken. Welke methode hierbij het meest effectief en diervriendelijk is, hangt af van de diersoort.

Variatie, variatie variatie!

Variatie is erg belangrijk en hier moet niet te licht over gedacht worden. Sommige mensen voeren hun dieren vrijwel alleen maar duiven of bijna alleen konijnen of enkel muizen. Zolang het merendeel volwassen prooidieren betreft zijn we al een eind op weg maar het is ook erg belangrijk dat er gevarieerd wordt. Zoek dus actief door naar mogelijkheden om je fret meer variatie te bieden en blijf niet hangen op één, twee of drie soorten vlees / prooidier als ze dat toevallig makkelijker eten.

KVV

KVV staat voor 'Kant-en-klare Vers Voeding' of 'Compleet Vers Vlees'. Dit is complete voeding voor fretten (zoals bij brokken, de voedingsstoffen zijn al in verhouding gebracht) maar dan rauw. KVV wordt aangeboden in worsten en worden in de vriezer bewaard. Net als vlees kan het na ontdooien maximaal 2 dagen in de koelkast worden bewaard. Ideaal hiervoor zijn plastic afsluitbakken. Het enige nadeel dat KVV heeft ten opzichte van prooidieren is dat het gemalen vlees betreft en de fret dus weinig hoeft te kauwen. Om het gebit gezond te houden is het daarom aan te raden er af en toe wat (kleine) prooi zoals muizen bij te voeren.

Voordelig aan KVV ten opzichte van NRV is dat je je rauwvoeding niet zelf samen hoeft te stellen omdat dit door bedrijven voor je wordt gedaan. Dit maakt het een complete voeder en zeer makkelijk in gebruik. Je kunt gemakkelijk variëren in smaken en merken.

De meestgebruikte onder fretten zijn HaaksBarf (kat varianten) en Carnibest. Ik hou ervan om zo'n 50% konijn en 50% gevogelte te voeren van de volgende varianten (met aanvullend heel af en toe vis en wat kleine prooi als muizen, gerbils, kleine ratten en af en toe een kuiken vanwege weinig voedingswaarde):

HaaksBarf Kat Konijn
HaaksBarf Kat Eend
HaaksBarf Kat Kip
HaaksBarf Kat Zalm (valt minder in de smaak)
Carnibest Kat Kalkoen-mix
Carnibest Kat Eend-mix
Carnibest Fret (kip en lam)

Aanbieders verschillende merken en bezorging:

www.prooidier.nl
www.gelukkigdier.nl
www.lupa-diervoeding.nl
www.kiezebrink.nl
www.versvoer.nl
www.eerlijkdierenvoer.nl
versvoeding.cats-dogs.nl
www.naturedogstore.nl
www.herbyvers.nl
www.hondenvoer-natuurlijk.nl
www.gaiafood.nl

Kijk voor alle links per provincie onder links!

Zelf NRV samenstellen / imitatie prooidieren

Zelf samenstellen kan ook, mits de juiste verhouding bot, organen, hart en spiervlees gegeven wordt. Dit is vaak een prettige aanvulling op losse prooidieren en de meeste NRV voeders geven dan ook afwisselend prooi en 'losse onderdelen'. Dit omdat in een samenstelling huid en haar mist en een prooidier natuurlijk altijd de perfecte verhoudingen biedt. Het is erg lastig om steeds maar weer de juiste verhoudingen te vinden bij dit soort kleine porties, dus het zelf samenstellen van NRV vereist ervaring.

Verhoudingen

Bij het zelf samenstellen van NRV behoor je de juiste percentages spiervlees, bot, hart en organen te voeren. Er wordt uitgegaan van het prooidiermodel: percentages die de verhouding aangeven waaruit een gemiddeld prooidier bestaat. Deze is als volgt:

70% spiervlees
15% bot
10% hart
5% organen

Ruwe vezel is onverteerbare stof wat zorgt voor een goede darmwerking. Indien je geen hele prooidieren met huid en haar bijvoert doe je er goed aan dit na te bootsen door aan elke maaltijd onverteerbare stof zoals zemelen aan de maaltijd toe te voegen. Deze aanvulling vervangt nagels, veren, enz.

Voorbeelden van spiervlees (zie woordenboek onderaan de pagina):

kalkoenvlees
kippevlees
konijnenvlees
etc.

Hart en maag behoren ook onder spiervlees. Geef niet alleen kip maar zorg voor voldoende afwisseling van diersoorten. Kippevlees van de poten/billen is voedzamer dan kipfilet.

Voorbeelden van bot:

allerhande vleesbotjes van konijn (RMB's: Raw Meaty Bones / vleesbot)
kippenvleugels en kippennekken
eendennekken
kalkoennekken
etc.

Vlees wat nog aan het bot zit moet worden meegerekend bij spiervlees.

Voorbeelden van organen:

lever
nieren

Let altijd op dat je niet teveel lever voert i.v.m. een schadelijk vitamineoverschot! 3 Tot 5% lever is meer dan voldoende aangevuld met wat nieren.

Waar zijn onderdelen / vers producten zoal verkrijgbaar?

De meeste onderdelen zijn verkrijgbaar bij de poelier of bij de prooidierleverancier. Ook bij een aantal supermarkten en slagers zijn diverse onderdelen verkrijgbaar. Ook kun je hier bijvoorbeeld hele kippen kopen en deze zelf in porties verdelen.

Hoe te voeren/bereiden?

Het berekenen van het menu is een gevoel wat je door ervaring ontwikkeld. Je telt het aantal grammen orgaan op bij het totale orgaangehalte, het spiervlees (dus ook het vlees wat om botten zit) bij het totale spiervlees gehalte en dit geldt ook voor het botpercentage. Indien je ook KVV (compleet versvlees, zie verderop) voert tel je dit op bij het orgaanpercentage. Zorg er dus voor dat als je KVV voert je niet tot weinig organen bijvoert.

Fretten zijn fijnproevers. Veel fretten zullen eerst de organen en het spiervlees eten, pas daarna beginnen ze aan de bevleesde botten. Let er op dat niet dezelfde fret (de alfa van de groep) steeds de lever op eet!

Aanvullingen op rauwe voeding

In de natuur eten bunzingen ook rauwe eieren in het voorjaar. Dit is een welkome lekkernij voor je fret en ze zijn hier vrijwel altijd idolaat van. Dit wordt veelal ook al gedaan door fretteneigenaren die nog brokken geven. Meer dan 1x per week ei geven is niet goed voor een fret, omdat dit o.a. een laxerende werking heeft en niet goed wordt opgenomen. In principe geldt 1 ei per 2 fretten. Deze kan dus gewoon rauw worden gegeven. Veel fretteneigenaren geven eieren alleen in het voorjaar om zoveel mogelijk de natuur aan te houden. Dit komt overeen met het moment waarop bunzingen in de natuur eieren eten en loopt gelijk met de rui periode.

Er bestaat tevens een discussie in de frettenwereld over het al dan niet aanvullen met insecten. Of dit echt een aanvulling is of puur vermaak is niet helemaal duidelijk. Er zijn verscheidene fretteneigenaren die hun fretten geregeld achter krekels aan laten vangen door de kamer. Iets wat ze erg leuk schijnen te vinden. Ook worden er weleens wormen gevoerd.

Het aanvullen van groenten/fruit/granen is bij fretten niet nodig zoals wel bij katten en honden. Sommigen zeggen dat bij fretten wel dat de granen uit de maag van een klein knaagdier aangevuld dienen te worden, maar dit zijn natuurlijk hoeveelheden die verwaarloosbaar zijn.

Hoewel het geen dieren zijn die een bunzing zal vangen, als hij het aas van een schaap of een rund kan eten, zal hij het zeker niet laten. Het is dus geen probleem om af en toe wat lamsvlees of rundvlees aan de fretten te voeren. Maar zoals met wel meer zaken is téveel nooit goed.

Wat je niet mag geven aan fretten

Varkensvlees: wegens de dodelijke ziekte van Aujeszky (zie woordenboek onderaan de pagina)
Gekookte botten: in tegenstelling tot rauwe botten is het gevaar op splinteren bij gekookte botten wel degelijk aanwezig!
Gekruid vlees: hoewel wij graag wat extra smaak aan ons eten toevoegen zijn wij mensen. Fretten zijn geen mensen dus moet je ze ook geen gekruid vlees geven.
Groenten, fruit (incl. rozijnen) en granen: Een fret kan deze niet verteren en heeft er geen behoefte aan volgens het natuurlijke voedingspatroon. Bovendien kunnen sommige groenten en fruit zelfs tot een verstopping in het maagdarmkanaal leiden (bijv aardappels)!
Enkel spiervlees en organen: in vlees zit geen calcium, wel veel fosfor. In bot zit veel calcium. Het is nodig dat de calcium/fosforverhouding voldoet aan een bepaalde verhouding, anders kunnen er gezondheidsproblemen optreden. Als je overgaat op een natuurlijk dieet voor je fret moet je dus áltijd botjes geven!

De omschakeling van brok naar rauw

Fretten die niet zijn opgegroeid met prooivoeding (soms ook alleen af en toe een muisje) zijn soms lastig over te krijgen op rauwe voeding. Daarom is er een flinke waslijst met tips hoe je dit goed en snel voor elkaar krijgt. Uiteindelijk kan élke fret overgezet worden op NRV. Geef niet zomaar op, de aanhouder wint! Sommigen zijn in 2 weken over, anderen in 2 jaar.

Een rijtje tips:

Begin klein: start met pinkies en wanneer je fret dit lekker vind kun je overgaan op grotere muizen en eens een kuiken proberen.
Maak de prooi open, dan komt het aroma ze beter tegemoet en heb je minder problemen met vacht of verenkleed die de fret er (dan nog) van weerhoud het te gaan eten. Of:
Geef vlees in plaats van prooi. Dat kan in de vorm van carnibest zijn (hoewel redelijk wat fretten hier juist moeite mee hebben maar voor sommigen is het een wondermiddel) maar ook gewoon vlees: zoals een stukje kipfilet, kippenlever (niet teveel!), -hartjes, -maagjes of -nekken of wat kippen/dieren/hondengehakt van de poelier (géén varkensvlees en kippengehakt blijft beter dan rundergehakt).
Dien warm op. Zorg dat de prooi op kamertemperatuur is of iets warmer. Je kan hiervoor de magnetron gebruiken maar dan wel heel kort! Anders veranderd de botstructuur en als je nog wat langer wacht, kun je de stukjes prooi met een plamuurmes uit je magnetron plukken. Een andere methode is de prooi in een zakje doen en kort in warm water leggen.
Laat de prooi rustig wat langer liggen. Zolang het niet te warm is, kun je een prooi rustig wat langer dan een dag laten liggen.
Gebruik evt. wat pasta/ferretone om de prooi / het vlees mee in te smeren. Carnibest of gehakt kan je ook mengen met waltham.
Zien eten, doet eten: als je één fret in je groep/duo hebt die overstap gaat en de rest/ander ziet hoe enthousiast die wordt wanneer er vlees/prooi aan komt volgt de rest al snel.
Probeer eens iets nieuws: niet elke fret vind elke prooidiersoort even lekker.

Zodra je je fret van het prooi ziet eten: verwijder de bak met brokken. Fretten zijn soms net boeren: wat ze niet kennen eten ze (liever) niet. Bij een gezonde fret kan het echt geen kwaad om ze een dag zonder brokken te laten zitten.

Woordenboek

Hieronder worden enkele termen behandeld of nadere uitleg gegeven met betrekking tot rauwvoer termen:

Aujeszky: de ziekte van Aujeszky of Pseudorabiës is een ziekte die wordt veroorzaakt door een herpesvirus. De hoofdgastheer is een varken. Honden, katten en fretten zijn gevoelig voor dit virus en zullen indien ze dit virus binnenkrijgen eraan sterven. Er is geen behandeling mogelijk. Het geven van rauw varkensvlees en zwijn wordt dan ook doorgaans afgeraden.

BARF: is de afkorting voor Bones and Raw Food of Biologically Appropriate Raw Food. Deze term kreeg bekendheid door de Australische dierenarts Ian Billinghurst. Het is een begrip voor het zelf samenstellen van honden, katten en frettenvoeding. Men maakt ook gebruik van groenten en supplementen in tegenstelling tot de NRV methode.

Kopvlees: kopvlees is het vlees van de kop vaak afkomstig van een rund of kalf (over het algemeen voor honden en niet fretten). Dit is meestal taai vlees. Kopvlees is spiervlees.

NRV: NRV is de afkorting van Natuurlijke Rauwe Voeding of Natuurlijke Rauw voeren en heeft als grondslag de theorie van de Australische dierenarts Tom Lonsdale. Ook dit is een term voor zelf samenstellen. Het verschil tussen NRV en BARF is dat er bij NRV geen groenten/fruit/granen en onnatuurlijke supplementen worden gevoerd. Ook mag de voeding (mits het een gezond dier betreft) niet gemalen worden maar moet het uit zo'n groot mogelijke stukken bestaan. Het geven van gehele prooidieren zoals konijn met huid en haar wordt aanbevolen. Indien dit niet mogelijk is worden prooidieren nagebootst door prooidierpercentages aan te houden.

Recreatiebotten: recreatiebotten zijn botten, vaak dragende delen zoals poten en kniegewrichten die niet in zijn geheel kunnen worden opgegeten. Deze botten zijn bedoeld voor het vermaak en het bezighouden van met name honden en moeten indien het vlees ervan is afgekloven worden weggehaald. Het wordt niet aangeraden deze botten (vaak) te verstrekken omdat de tanden er erg van kunnen slijten.

Snijlingen/snippers: slijlingen zijn stukjes vlees die de slager overhoudt na het bewerken van het vlees voor menselijke consumptie. Slijlingen worden ook wel snippers genoemd.

Spiervlees: spiervlees is al het vlees wat het skelet bij elkaar houdt. Het gemakkelijkste om te onthouden is dat alles wat geen organen zijn of hart en bot is onder spiervlees valt.

Vasten: vasten is het enkele uren of één dag in de week geen voeding tot zich laten nemen. Van vasten wordt gezegd dat het erg gezond en natuurlijk is voor fretten.